चलचित्रमा गीत-संगीतको महत्त्व

 कल्पना गर्नुहोस्...

आफू बसेको ठाउँमा अचानक ठूलो विस्फोटजस्तो आवाज आउँछ।

के भइरहेको छ भनेर बुझ्न नपाउँदै माथिबाट माटो, ढुंगा र पानीको एउटा विशाल भेल तलतिर आउँछ।

भाग्ने समय छैन।

सम्हालिने समय छैन।

केही सेकेन्डमै घर, सडक, पुल, गाडी र संरचनाहरू पानीको भेलमा हराउन थाल्छन्।

यो कुनै चलचित्रको दृश्य होइन।

यो नेपालको रसुवामा बुधबार देखिएको वास्तविक प्रलय हो।

भोटेकोशी नदीमा आएको अचानकको भीषण बाढीले टिमुरे, रसुवागढी र आसपासका क्षेत्रमा कल्पनै गर्न नसकिने विनाश निम्त्यायो।

र अहिले सबैको एउटै प्रश्न छ—

आखिर यस्तो बाढी एकाएक कसरी आयो?

नमस्कार, तपाईं हेरिरहनुभएको छ Line TV।

म [Presenter Name]।

बुधबार बिहान रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढी अहिले नेपालको सबैभन्दा ठूलो प्राकृतिक विपत्तिमध्ये एक बनेको छ।

बाढीले बस्ती मात्र होइन, सडक, पुल, सुरक्षा संरचना, भन्सार, जलविद्युत् आयोजना र अन्य पूर्वाधारमा समेत ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ।

सबैभन्दा पीडादायी कुरा—

धेरै मानिस अझै सम्पर्कविहीन छन्।

पछिल्लो उपलब्ध विवरणअनुसार नेपालमा मृत्यु हुनेको संख्या १५७ पुगेको रिपोर्ट आएको छ। तर खोज तथा उद्धार जारी रहेकाले यो संख्या अझै परिवर्तन हुन सक्छ।

आजको भिडियोमा हामी देखाउनेछौँ—

बाढी आएको त्यो क्षण, ग्राउण्ड जिरोको अवस्था र यस्तो प्रलयको सम्भावित कारण।

बुधबार बिहान।

रसुवाको टिमुरे क्षेत्रमा मानिसहरू आफ्नै दैनिक काममा थिए।

तर केही समयमै परिस्थिति एकाएक बदलियो।

भोटेकोशी नदीको बहाव असामान्य रूपमा बढ्यो।

पानीसँगै माटो, ढुंगा र अन्य सामग्रीको विशाल मात्रा तलतिर आउन थाल्यो।

प्रत्यक्षदर्शीहरूले घटनालाई सामान्य बाढीभन्दा निकै डरलाग्दो रूपमा वर्णन गरेका छन्।

कसैलाई भूकम्पजस्तो आवाज सुनियो।

कसैले माथिबाट ठूलो पहिरो वा विस्फोटजस्तो दृश्य देखे।

र त्यसपछि आयो पानीको त्यस्तो भेल—

जसलाई मानिसहरूले सम्हालिनुअघि नै बस्ती र संरचनाहरूलाई बगाउन थाल्यो।

भोटेकोशीको बाढीले रसुवागढी क्षेत्रका महत्वपूर्ण संरचनाहरूमा समेत ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ।

अब आउँछ सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रश्न—

यति ठूलो पानी कहाँबाट आयो?

प्रारम्भिक अनुसन्धान र विभिन्न रिपोर्टअनुसार बाढीको स्रोत तिब्बततर्फको माथिल्लो क्षेत्रमा हुन सक्ने देखिएको छ।

त्यहाँ ठूलो मात्रामा हिउँ र चट्टानको पहिरो/हिमपहिरो नदीमा खसेको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

त्यस्तो ठूलो पहिरोले नदीको बहावलाई केही समयका लागि अवरुद्ध गर्‍यो भने पानी माथिल्लो क्षेत्रमा जम्मा हुन सक्छ।

र जब त्यो अवरोध अचानक फुट्छ—

त्यसपछि सामान्य नदीमा बग्ने पानी होइन,

पानी, माटो, ढुंगा र बरफ मिसिएको अत्यन्त शक्तिशाली भेल तलतिर आउन सक्छ।

यही कारणले यसलाई सामान्य बाढीभन्दा फरक र अत्यन्त विनाशकारी flash flood का रूपमा हेरिएको छ।

तर यहाँ एउटा कुरा स्पष्ट हुनुपर्छ—

बाढीको अन्तिम र आधिकारिक कारण अझै पूर्ण रूपमा पुष्टि भइसकेको छैन।

अनुसन्धान जारी छ।

सोसल मिडियामा अहिले एउटा शब्द निकै चर्चामा छ—

“ज्वालामुखीजस्तो विस्फोट।”

तर रसुवामा ज्वालामुखी विस्फोट भएको भन्ने अर्थमा यो शब्द प्रयोग गर्नु गलत हुन्छ।

प्रत्यक्षदर्शीले देखेको दृश्य र आवाज विस्फोटजस्तो देखिएको हुन सक्छ।

जब ठूलो पहिरो नदीमा खस्छ,

त्यसले एकैपटक ठूलो मात्रामा पानी र मलबा विस्थापित गर्न सक्छ।

त्यसपछि उत्पन्न हुने भेल सामान्य बाढीभन्दा धेरै तीव्र हुन सक्छ।

त्यसैले भिडियोमा देखिएको दृश्यलाई ‘ज्वालामुखी विस्फोट’ होइन, विस्फोटजस्तो देखिने अत्यन्त शक्तिशाली बाढी/पहिरोको प्रभाव भनेर बुझ्नुपर्छ।

यो विपत्तिको सबैभन्दा ठूलो पीडा भनेको भौतिक संरचना होइन—

मानिसको जीवन हो।

पछिल्लो उपलब्ध विवरणअनुसार नेपालमा मृत्यु हुनेको संख्या १५७ पुगेको छ।

सयौँ मानिस अझै सम्पर्कविहीन छन्।

धेरै परिवार आफ्ना आफन्तको खबर पर्खिरहेका छन्।

सुरक्षाकर्मीहरू समेत सम्पर्कविहीन भएका छन्।

पर्यटकहरू पनि यस विपत्तिबाट प्रभावित भएका छन्।

नेपाल पर्यटन बोर्डसँग सम्बन्धित विवरणमा सयौँ यात्रु सम्पर्कविहीन भएको उल्लेख गरिएको छ।

त्यसैले यो केवल रसुवाको समस्या होइन।

यो राष्ट्रिय विपत्ति हो।

बाढीले मानिसको घर मात्र बगाएन।

यसले यातायातको बाटो नै काटिदिएको छ।

पुलहरू बगेका छन्।

सडकहरू क्षतिग्रस्त भएका छन्।

जलविद्युत् आयोजनाहरू प्रभावित भएका छन्।

सीमा क्षेत्रको व्यापार र आवतजावतमा ठूलो असर परेको छ।

पछिल्लो विवरणमा दर्जनौँ किलोमिटर सडक र कम्तीमा १९ वटा पुलमा क्षति पुगेको उल्लेख गरिएको छ।

अर्थात् उद्धार गर्नुपर्ने मानिस छन्,

तर उद्धारकर्ता पुग्ने बाटो नै धेरै ठाउँमा छैन।

यही अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो।

घटनापछि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको टोली उद्धार तथा खोजीमा परिचालन भएका छन्।

तर पहाडी भूगोल,

बिग्रिएको सडक,

अवरुद्ध सञ्चार,

लगातारको मौसमको चुनौती

र नदीको तीव्र बहावका कारण उद्धार कार्य निकै कठिन बनेको छ।

सम्पर्कविहीनहरूको खोजी जारी छ।

उद्धारसँगै तल्लो तटीय क्षेत्रमा समेत सतर्कता बढाइएको छ।

यो घटनाले एउटा गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ।

हिमाली क्षेत्रमा यस्ता अचानक आउने विपत्तिबाट हामी कति सुरक्षित छौँ?

हिमताल फुट्ने घटना होस्,

हिमपहिरो होस्,

पहिरो होस्

वा अचानक आउने flash flood—

पहाडमा केही मिनेटको सूचना पनि जीवन बचाउन पर्याप्त हुन सक्छ।

त्यसैले अब प्रश्न केवल—

“बाढी किन आयो?”

मात्र होइन।

प्रश्न यो पनि हो—

“यस्तो बाढी आउनुअघि हामीले कति चाँडो थाहा पाउन सक्छौँ?”

र

“त्यो सूचना जोखिममा रहेका मानिससम्म कति छिटो पुर्‍याउन सक्छौँ?”

रसुवामा आएको यो बाढीले एउटा कुरा स्पष्ट देखाएको छ—

प्रकृतिको शक्ति अगाडि मानव संरचना कति कमजोर हुन सक्छ।

केही मिनेटमै वर्षौँ लगाएर बनाएका घरहरू हराउन सक्छन्।

सडक र पुल बग्न सक्छन्।

र एउटा परिवारको संसार नै उजाडिन सक्छ।

अहिले सबैभन्दा ठूलो प्राथमिकता हो—

सम्पर्कविहीनको खोजी, घाइतेको उपचार र प्रभावितको उद्धार।

यदि तपाईं प्रभावित क्षेत्रमा हुनुहुन्छ भने नदी किनारबाट टाढा रहनुहोस् र स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।

म [Presenter Name]।

तपाईं हेरिरहनुभएको थियो Line TV।

यस्तै वास्तविक र महत्वपूर्ण समाचारका लागि Line TV लाई Subscribe गर्नुहोस्।

सुरक्षित रहनुहोस्।