Sangam khabar online media

नमस्कार। नेपाली चलचित्रको पछिल्लो समयको सबैभन्दा ठूलो बहसमध्ये एउटा अहिले ‘पाँच पाण्डव’ वरिपरि सुरु भएको छ। एउटा चलचित्र प्रदर्शनमा आउनुअघि नै यति धेरै प्रश्न किन उठ्यो? के यो केवल एउटा गीत र त्यसमा देखाइएको दृश्यको विवाद हो? कि यो विवादको पछाडि नेपाली समाजको धार्मिक आस्था, पौराणिक पात्रप्रतिको सम्मान र चलचित्रकर्मीको सिर्जनात्मक स्वतन्त्रताबीचको ठूलो प्रश्न लुकेको छ? अझ गम्भीर प्रश्न— महाभारतका पाण्डव र द्रौपदीजस्ता पात्रको नाम, पहिचान र बिम्ब प्रयोग गरेर आधुनिक कथा भन्न पाइन्छ कि पाइँदैन? यदि पाइन्छ भने त्यसको सीमा कहाँसम्म हो? र यदि धार्मिक आस्था जोडिएका पात्रलाई फरक ढंगले प्रस्तुत गर्न खोज्दा ठूलो समुदायको भावनामा चोट पुग्छ भने त्यसको जिम्मेवारी कसले लिने? यिनै प्रश्नमाथि आज हामी कुरा गर्दैछौँ। म चलचित्रकर्मी बलकृष्ण खनाल , र तपाईं हेर्दै हुनुहुन्छ Cinema Nepal । आजको भिडियोमा हामी ‘पाँच पाण्डव’लाई समर्थन वा विरोध गर्न होइन, विवाद आखिर कहाँबाट सुरु भयो, दुवै पक्षका तर्क के छन् र एउटा दर्शकका रूपमा हामीले के बुझ्नुपर्छ? भन्ने विषयमा गहिरिएर कुरा गर्नेछौँ। त्यसैले भिडियो अन्तिमसम्म...

एउटा चलचित्र बनाउन कति पैसा लाग्छ होला? एउटा कथा सोच्नुपर्छ, कलाकार खोज्नुपर्छ, क्यामेरा र प्राविधिक टोली जुटाउनुपर्छ, दिनरात नभनी सुटिङ गर्नुपर्छ। त्यसपछि सम्पादन, डबिङ, मिक्सिङ, पोस्टर, प्रचारप्रसार र दर्शकसम्म पुर्‍याउने काम गर्नुपर्छ। तर यति धेरै मेहनत गरेर बनाएको चलचित्र दर्शकसम्म पुग्न सकेन भने के हुन्छ? निर्माताको लगानी डुब्न सक्छ। कलाकारको मेहनत ओझेलमा पर्न सक्छ। अनि वर्षौँदेखि चलचित्र क्षेत्रमा काम गरिरहेको एउटा चलचित्रकर्मीले समेत फेरि अर्को चलचित्र बनाउने कि नबनाउने भनेर सोच्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। आज हामी कुरा गर्दैछौँ नेपाली चलचित्र निर्माणको वास्तविकताबारे। चलचित्र बनाउन किन गाह्रो हुँदैछ? दर्शकको रुचि किन परिवर्तन भइरहेको छ? र हाम्रो नेपाली चलचित्र क्षेत्रलाई अगाडि बढाउन के गर्न सकिन्छ? नमस्कार, म चलचित्रकर्मी बालकृष्ण खनाल। तपाईं हेर्दै हुनुहुन्छ Sangam Films and Production House। चलचित्र बनाउने सपना देख्न जति सजिलो छ, त्यसलाई वास्तविकतामा उतार्न त्यति नै गाह्रो छ। एउटा चलचित्रको सुरुवात कथाबाट हुन्छ। तर कथा राम्रो हुँदैमा चलचित्र सफल हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन। कथा...

दसैं... यो शब्द उच्चारण गर्नेबित्तिकै नेपाली मनमा अनेकौं तस्वीरहरू आउँछन्। घर फर्किएको छोरा... आँगनमा जम्मा भएको परिवार... नयाँ कपडा लगाएका बालबालिका... गाउँको पिङ... मन्दिरको घण्टी... दुर्गा भवानीको पूजा... र विजयादशमीको दिन निधारमा सजिने रातो टीका र शिरमा राखिने पहेँलो जमरा। तर... दसैं वास्तवमा के हो? किन घटस्थापनाको दिन जमरा रोपिन्छ? किन नौ रातसम्म नवदुर्गाको पूजा गरिन्छ? किन अष्टमी र नवमीमा कतिपय शक्तिपीठमा पशुबलि दिइन्छ? फूलपातीको विशेष महत्त्व के हो? महानवमीमा हतियार र औजारको पूजा किन गरिन्छ? र विजयादशमीको दिन ठूलाबडाबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद किन लिइन्छ? दसैं एउटा दिन होइन। यो त घटस्थापनाबाट सुरु भएर कोजाग्रत पूर्णिमासम्म फैलिएको एउटा लामो धार्मिक, सांस्कृतिक र पारिवारिक यात्रा हो। नेपाल पर्यटन बोर्डले पनि दसैंलाई दुर्गा आराधना, पूजा, आशीर्वाद, पारिवारिक पुनर्मिलन र सांस्कृतिक परम्परासँग जोडिएको नेपालको प्रमुख पर्वका रूपमा वर्णन गरेको छ।  आजको यो यात्रामा हामी बुझ्नेछौं— दसैंको धार्मिक आधार के हो? नवदुर्गा को हुन्? जमरा र टीकाको अर्थ के हो? बलि प्रथा कहाँबाट आयो? र हाम्रो दसै...

 आजदेखि नेपालीहरूको महान् पर्व बडादशैं सुरु भएको छ। घरघरमा घट स्थापना हुँदैछ। जमरा राखिँदैछ। मन्दिरहरूमा पूजा हुँदैछ। र नेपालीहरूको घरआँगनमा दशैंको वातावरण प्रवेश गरिसकेको छ। तर... हामीले हरेक वर्ष घटस्थापना मनाउँदै आएका छौँ। जमरा राख्दै आएका छौँ। देवीको पूजा गर्दै आएका छौँ। तर के हामीलाई यसको वास्तविक अर्थ थाहा छ? घटस्थापनाको दिन किन जमरा राखिन्छ? घट अर्थात् कलश किन स्थापना गरिन्छ? र आखिर घटस्थापनादेखि नै दशैंको सुरुवात किन हुन्छ? आजको यो भिडियोमा हामी यही कुरा बुझ्ने प्रयास गर्दैछौँ।नमस्कार। म चलचित्रकर्मी बालकृष्ण खनाल । Sangam Film & Production House को यो विशेष प्रस्तुतिमा यहाँहरूलाई हार्दिक स्वागत छ। दशैं केवल टीका लगाउने, जमरा लगाउने र नयाँ कपडा लगाउने पर्व मात्र होइन। यससँग हाम्रो धर्म, संस्कृति, परिवार, कृषि जीवन, गाउँघरको परम्परा र पुस्तौँदेखि चलिआएको सामाजिक सम्बन्ध जोडिएको छ। त्यसैले आज हामी घटस्थापनाबाट सुरु हुने दशैंको यात्रा लाई अलि नजिकबाट बुझ्ने प्रयास गर्नेछौँ।दशैंको पहिलो दिनलाई घटस्थापना भनिन्छ। ‘घट’ अर्थात् कलश स्थापना गर्ने दिन भएकाले यसलाई घटस्थापना भनि...

“आमाको माया... न धनले किन्न सकिन्छ, न समयसँगै पुरानो हुन्छ। आफ्नो सन्तानको सुख, स्वास्थ्य, दीर्घायु र उज्ज्वल भविष्यका लागि आमाले गर्ने त्यागको एउटा सुन्दर परम्परा हो— जितिया। जितिया ः जितमहान गोसाईंको कथा, तीन दिनको व्रत र चितवनका थारू समुदायको परम्परा नमस्कार महु बाल कृष्ण खनाल आज को भिडीयोमा हामि कुरा गर्दैछौ जितीया पर्व बारेमा कृपया भिडीयो लाइ अन्तिम सम्म हेर्नुहोला साथै च्यानलमा नया हुनुहुन्छ भने सब्सर्काइव गर्न पनि नभुल्नु होला  सुरु गरौ आज को बिष जिउत बाहन  संस्कृतमा यसलाई जीवित्पुत्रिका भनिन्छ। जीवित अर्थात् जीवन, र पुत्र अर्थात् सन्तान। त्यसैले यसको अर्थ जिवीत पुत्र हुन जान्छ आफ्नो सन्तान— छोरा होस् वा छोरी, जिम्मेवार, असल र सुखी भएर बाँचोस् भन्ने आमाको कामनासँग यो पर्व जोडिएको छ। नेपालका तराई–मधेसदेखि थारू समुदायसम्म आ–आफ्नै सांस्कृतिक विशेषतासहित मनाइने यो पर्वको मूल भाव भने एउटै छ— सन्तानको कल्याण र आमाको माया। “जितिया एक दिन मात्र मनाइने पर्व होइन। यो आश्विन कृष्ण पक्षको सप्तमीदेखि नवमीसम्म तीन दिनसम्म चल्ने पर्व हो। तीन दिन, तीन फरक विधि, तर एउटै भावना— आफना सन्त...

 विष्णु माझीको नयाँ गीत ‘घरबार’ बजारमा आइसकेको छ। गीत सार्वजनिक भएको छोटो समयमै यसले पछिल्लो समय करिब 35 लाख अर्थात् 3.5 Million views पार गरिसकेको छ। विष्णु माझीको आवाज... सुन्दरमणि अधिकारीको सिर्जना... र भिडियोमा फेरि देखिएको एउटा परिचित अनुहार— ललिता पौडेल। तर प्रश्न फेरि पनि उही छ— विष्णु माझीको गीतमा ललिता पौडेल नै किन देखिन्छिन्? गीत आउँछ... ललिता चर्चामा आउँछिन्... गीतले लाखौँ views पाउँछ... तर केही समयपछि उनी फेरि सार्वजनिक रूपमा कमै देखिन्छिन्। आखिर को हुन् ललिता पौडेल? र विष्णु माझीका गीतसँग उनको नाम यति धेरै किन जोडिएको छ? आज हामी यही रहस्यबारे कुरा गर्नेछौँ। नमस्कार, स्वागत छ तपाईंलाई Sangam Films and Production House मा। नेपाली संगीत क्षेत्रमा केही कलाकार यस्ता छन्, जसको लोकप्रियता उनीहरूको सार्वजनिक उपस्थितिले होइन, उनीहरूको कलाले निर्धारण गर्छ। त्यसमध्ये सबैभन्दा चर्चित नाममध्ये एक हो— गायिका विष्णु माझी। विष्णु माझी सार्वजनिक रूपमा निकै कम देखिने कलाकारका रूपमा चिनिन्छिन्। न अन्तर्वार्ता... न धेरै सार्वजनिक कार्यक्रम... न सामाजिक सञ्जालमा निर...